Zout als sleutel voor nieuw energienetwerk
CellCius wil energietransitie flinke duw in rug geven
Cellcius bouwt een batterij die op de ene plek restwarmte ophaalt en deze opslaat in een zoutbatterij om het vervolgens zonder enig energieverlies te vervoeren naar een plek waar warmte nodig is.
Cellciusbatterij biedt flexibiliteit
Olaf Adan, medebedenker en huidig Chief Science Officer van Cellcius, roemt vooral de flexibiliteit van het systeem. “Je kunt het zo klein of groot maken als je wilt, je kunt ermee op plekken komen die anders slechts tegen onaanvaardbare kosten bereikbaar zijn, relatief weinig warmte is al genoeg en je zet het in op de momenten dat het nodig is – zowel bij de opvang als bij de afgifte van de warmte.
De ingebruikname van ons systeem is bovendien veel makkelijker dan wanneer je een compleet leidingennet zou moeten aanleggen, dat ook nog eens het nadeel heeft dat het alleen in dichtbevolkte gebieden en dichtbij de bron rendabel is; immers, hoe langer de pijpleiding, hoe groter het warmteverlies. Daar hebben wij allemaal geen last van.”
Per jaar warmtevoorziening voor 3,5 mln gezinswoningen
De verleiding is intussen groot om een berekening te maken van de potentie van het systeem, als het volledig benut zou kunnen worden. Adan heeft dat natuurlijk al lang gedaan. “Per jaar gaat dat om 4,5 miljard m³ gas, omgerekend genoeg om zo’n 3,5 miljoen gezinswoningen van warmte te voorzien. Dat verdwijnt nu dus gewoon in de lucht! Dat is immens en zeker in deze tijden kan onze oplossing een complete systeemwijziging opleveren. Precies waar we zo naar op zoek zijn.” Wie zich realiseert wat voor moeite het gaat kosten – áls het al lukt – om in de nasleep van de stokkende Russische gastoevoer 15% gasreductie te realiseren, die snapt meteen waar Adan zich druk over maakt. Op papier kan dat hele probleem met Cellcius direct de wereld uit worden geholpen.
Pilot bij Chemelot
Zover is het echter nog lang niet, weet ook Adan. Er is meer nodig dan een goed werkende proefopstelling. Er moet een industrie opgezet worden; er moet een toeleveringsketen ontstaan. Cellcius kan dat niet allemaal op eigen kracht. Tegelijkertijd is er geen tijd te verliezen, benadrukt hij. “Niet alleen omdat we als land een voorsprong hebben en hiermee een belangrijke nieuwe mondiale industrie kunnen ontwikkelen, maar zeker ook omdat dit een van de grootste opgaven van onze tijd kan helpen oplossen: de energietransitie. En in alle eerlijkheid, snelheid zou ook ons als onderneming wel kunnen helpen.”
Binnenkort eerste veldtesten
Inmiddels hebben de proefopstellingen aangetoond dat het systeem uitstekend werkt. Binnenkort is het tijd voor de eerste echte veldtesten, waarbij een chemische fabriek op het Chemelotterrein in Geleen via de Cellciusbatterij de warmte gaat leveren voor een woonwijk of appartementencomplex in Sittard-Geleen. Adan kijkt ernaar uit. “We zetten daar een 20-voets container neer met onze batterij van 3000 Kwh en een ontlaadvermogen van 100 kW.” Daar kunnen gebruikers zeven dagen mee vooruit, eenmaal per week moet die worden omgewisseld. “We zijn dus niet alleen geïnteresseerd in de technische resultaten, maar ook wat dat betekent voor de buurt. Hoe reageren de mensen als er zo’n container in de straat komt die telkens moet worden omgewisseld? Is het zoals de vuilniswagen die elke week voorbij komt? Uiteindelijk zou alles, om ruimtelijke overlast te beperken, ondergronds kunnen komen en het vervoer per e-truck, maar zover zijn we nog niet. We gaan hoe dan ook de gebruikers goed betrekken bij de uiteindelijke keuzes.”
“We kunnen met dit concept letterlijk alle kanten op. Er zijn heel veel partijen die met onze oplossing geholpen zijn. Maar we kunnen niet alles tegelijk doen, vandaar de keuze voor een primaire focus. Die gaat nog voldoende uitdagingen opleveren om ons bezig te houden. Maar de ambitie is breder, groter ook. Binnen vijf jaar willen we zeker ook internationaal gaan uitbreiden.”
Cellcius zoekt Partners
Die ambitie betekent ook dat Cellcius partners zoekt, want alleen is deze klus onbegonnen werk. Adan: “Ten eerste zullen we moeten opschalen. Dan moet je zorgen dat het basismateriaal – zout dus, of meer specifiek: kaliumcarbonaat – op industriële schaal beschikbaar is. Dat betekent dat we strategische relaties moeten opbouwen met de producerende industrie. Ook de productie van het composiet kunnen we uitbesteden. Stap twee is de hardware productielijn. Na de pilot kan dat snel gaan, maar de vraag zal altijd groter zijn dan wat wij aankunnen. Gelukkig hebben we hier in de buurt enkele maakbedrijven die heel logisch als productiepartner zouden kunnen optreden. Dan zijn er, als derde stap, de klanten. Exploitanten van warmtenetten hebben daarbij onze eerste focus. In Sittard-Geleen zal dat samen met Ennatuurlijk gaan.”
Meest geschikte toepassing?
Ten slotte is er nog de keuze voor de meest geschikte toepassing. Ook voor die vraag krijgt Cellcius te maken met diverse opties. “We zouden de partij kunnen zijn die zorgt voor de overbrugging van de periode die nodig is voor de aanleg van een vast leidingennet. Of als opvang voor periodes met piekbelasting. Nu gebeurt dat met gasfabrieken, maar die worden uitgefaseerd. Een andere toepassing is in de dunner bevolkte gebieden, waarvoor leidingen nooit een reële oplossing kunnen zijn. Maar je zou zelfs kunnen denken aan een meer disruptieve insteek: stel dat je met een aantal bewoners van een buurt of een straat een boer vraagt om zonnepanelen op zijn dak te plaatsen en daar een van onze batterijen aan koppelt, dan ontstaan er volledige zelfvoorzienende energy communities.”
Bron: Innovation Origins
