EPPIC Masterplan
eiwittransitie als economische motor in Nederland
Nederlandse boeren die op grote schaal plantaardige eiwitten verbouwen en consumenten die twee keer zoveel peulvruchten eten lijkt misschien iets voor de verre toekomst, maar het is binnen zes jaar haalbaar. Dat zeggen de vijf initiatiefnemers van het EPPIC masterplan (‘Economically-Powered Protein Transition through Innovation in Chains’).
2,6 miljard euro aan economische activiteit
De initiatiefnemers zijn Wageningen University & Research, het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie, Larive International B.V. en Next Food Collective,
Deloitte berekende dat het plan 2,6 miljard euro aan economische activiteit katalyseert en aanzienlijk bijdraagt aan het behalen van klimaat- en natuurdoelstellingen.
Het plan biedt ook nieuwe perspectieven voor boeren in de transitie. Namens de vijf initiatiefnemers en 82 partners heeft het ministerie van LNV een aanvraag ingediend bij het Nationaal Groeifonds. Het is een van de 47 voorstellen waarover de ministers Adriaansens en Kaag de Tweede Kamer op 16 februari hebben geïnformeerd.
Transitie naar plantaardige eiwitten te traag
De verschuiving van dierlijke naar plantaardige eiwitten gaat niet snel genoeg om de Nederlandse nationale doelstellingen voor klimaat, stikstof en het tegengaan van ontbossing te halen, ondanks vele inspanningen in de landbouw, de voedingsindustrie en de wetenschap, en campagnes gericht op consumenten.
Meeste plantaardige eiwitten Nog uit buitenland
In Nederland slagen maar weinig boeren erin rendabele eiwithoudende gewassen te verbouwen om de markt van lokale opties te voorzien. Daardoor komen de meeste plantaardige eiwitten in Nederland, waaronder soja, nog steeds uit het buitenland.
Ondanks de intenties van consumenten om minder dierlijke producten te eten, blijft de verhouding tussen dierlijke en plantaardige consumptie onevenwichtig. Een versnelling van de transitie is nodig.
Peulvruchtenconsumptie tegen 2030 verdubbelen
De ambitie van de 87 partijen is om de consumptie van peulvruchten in Nederland in 2030 te verdubbelen. Om dat doel te bereiken zetten ze in op een uitgebreid masterplan voor landbouw, voedingsindustrie en consument.
Voor boeren richt het plan zich op de economische haalbaarheid van de teelt van gewassen met veel plantaardig eiwit, zoals sojabonen, erwten, veldbonen en lupinen. Daartoe moeten de opbrengsten per hectare toenemen en moet de resistentie van planten en teeltziekten verbeteren.
De levensmiddelenindustrie heeft knowhow nodig om haar productieprocessen aan te passen van geïmporteerde soja naar Nederlandse peulvruchten.
Consumenten aanspreken
Voor consumenten gaat het erom de voedselkeuzeomgeving te veranderen, zoals het aanbod in de supermarkt of items op een menu. Zo komt iedereen op meer plaatsen in aanraking met plantaardige eiwitten en wordt de duurzame keuze de gemakkelijke keuze.
Een onderzoeksvraag is bijvoorbeeld of het eten van vleesvervangers op basis van plantaardige eiwitten een noodzakelijke tussenstap is die uiteindelijk leidt tot het consumeren van peulvruchten die minder bewerkt zijn. Ook gezondheidsaspecten krijgen aandacht in het onderzoek.
Voordelen voor economie en milieu
Het EPPIC-plan bundelt lopend onderzoek en andere bestaande initiatieven en vult ontbrekende kennis aan om de eiwittransitie te versnellen. Het plan zal naar verwachting 2,6 miljard euro groei van de economische activiteit katalyseren. De invoer van sojabonen kan met een derde worden verminderd.
De economische voordelen gaan ook gepaard met aanzienlijke milieuvoordelen, waaronder een vermindering van de uitstoot van 640 miljoen kg CO2-equivalent, een vermindering van 10 miljoen kg stikstof en een vermindering van het landgebruik met 7% voor het Nederlandse dieet.
Wereldwijde kennisdeling
Tot slot heeft de opgedane kennis niet alleen betekenis in eigen land, maar is deze van onschatbare waarde voor de eiwittransitie wereldwijd. 'Nederland heeft al enorm veel expertise voor innovatie in de landbouw en de hele voedselketen.
Op het gebied van eiwittransitie is het nu tijd om wereldwijd een leidende positie in te nemen', stelt Stacy Pyett. 'Door samen te werken met de hele waardeketen maken we plantaardige eiwitten beter beschikbaar, betaalbaar en aantrekkelijker voor consumenten.' Voor dit EPPIC-plan is in totaal 96 miljoen euro aangevraagd bij het Nationaal Groeifonds.
Bron: WUR
