Chemie-industrie roept op tot onmiddellijke noodmaatregelen

Aan de vooravond van de informele Europese Raad in Alden Biesen heeft sectorfederatie essenscia – samen met zo’n 600 vertegenwoordigers van bedrijven, industriefederaties en Europese vakbondkoepels – op een industrietop in Antwerpen aangedrongen op snelle en daadkrachtige noodmaatregelen om het concurrentievermogen van de energie-intensieve industrie krachtig te herstellen. "Na de Antwerp Declaration van twee jaar geleden is dit de Antwerp call to action: Europa moet nu in actie schieten."

Een nieuw rapport van Deloitte maakt duidelijk dat de Europese industrie aan concurrentiekracht verliest ten opzichte van China of de Verenigde Staten. Op liefst 83% van de indicatoren voor industriële competitiviteit uit de Antwerp Declaration is er na twee jaar geen verbetering of zelfs een achteruitgang. Ook de Belgische chemie- en farmasector kreunt onder toenemende druk van torenhoge energie- en productiekosten, oneerlijke internationale concurrentie en een snel verslechterend investeringsklimaat.

Call to action

Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder van essenscia: "Industriebeleid staat sinds de Antwerp Declaration van twee jaar geleden opnieuw hoog op de politieke agenda. Maar de bittere vaststelling is dat de concurrentiekracht sindsdien niet verbeterd, maar verder verslechterd is. Industriebedrijven die cruciaal zijn voor onze welvaart, export en strategische autonomie moeten met ongelijke wapens strijden tegen oneerlijke concurrentie. Dat is geen fair play. Zo verliezen we jobs, riskeren we voor essentiële materialen afhankelijk te worden van andere regio’s en missen we investeringen, in vernieuwing én vergroening. We vragen geen bescherming tegen verandering, we vragen competitieve randvoorwaarden om de industriële transitie in Europa te kunnen waarmaken."

Drietand voor competitiviteit

Concreet vraagt essenscia om snel werk te maken van een drietand aan maatregelen voor meer competitiviteit.

1. In de eerste plaats moeten de structurele kostenhandicaps op het vlak van energie en klimaattaksen worden weggewerkt, in combinatie met de uitbouw van een betaalbare en koolstofarme energiemix. Zo zijn dringende correcties in het Europese ETS-systeem voor emissiehandel noodzakelijk om een gelijk speelveld te garanderen ten opzichte van regio’s met een veel lagere klimaatambitie. Zonder grondige bijsturing dreigen chemiebedrijven geconfronteerd te worden met onhoudbare meerkosten die geen klimaatwinst opleveren, maar investeringen in klimaatinnovatie en decarbonisatie net ondergraven.
   
   
2. Op het vlak van internationale handel moet Europa veel sneller en kordater optreden tegen oneerlijke handelspraktijken. Vorig jaar ging het merendeel van de Europese anti-dumpingonderzoeken over chemieproducten, maar de Europese reactie is te traag en te braaf. Er is ook een strengere controle nodig om te garanderen dat geïmporteerde producten daadwerkelijk voldoen aan de strenge Europese veiligheids- en milieunormen. Tegelijk moet Europa blijven inzetten op nieuwe vrijhandelsakkoorden om toegang tot groeimarkten te verzekeren en dient het volle potentieel van een verdere integratie van de Europese markt benut te worden.
   
   
3. Tot slot moet Europa volop inzetten op innovatie en investeringen die de industriële transitie mogelijk maken. Een stimulerend beleidskader moet ervoor zorgen dat sleuteltechnologieën zoals elektrificatie, koolstofafvang voor opslag en hergebruik, en chemische recyclage hier op industriële schaal uitgerold kunnen worden. Vandaag remmen onzekere vergunningstrajecten, complexe regelgeving en gebrekkige financiering deze noodzakelijke investeringen af. Een aantrekkelijk investeringsklimaat is essentieel om de chemie- en farma-industrie weerbaar te maken in een onzekere geopolitieke context én om Europa’s strategische autonomie te versterken.

Concurrentiekracht herstellen

Jan Remeysen, voorzitter essenscia en CEO BASF Antwerpen: "Iedereen beseft dat dit het moment van de waarheid is voor de industrie in België en Europa. Kiezen we voor het behoud en de vernieuwing van de industriële ruggengraat van onze economie en samenleving, of zetten we onze toekomstige welvaart en economische veiligheid op het spel? De transitie naar klimaatneutraliteit en circulariteit kan alleen slagen als we het investeringsklimaat verbeteren en de internationale concurrentiekracht van onze industrie herstellen. Europa moet nú handelen, voor het te laat is. Er zijn snelle en concrete maatregelen nodig die nog dit jaar tastbare resultaten opleveren op de werkvloer en op de energiefactuur."

European Industry Summit

De oproep werd gelanceerd tijdens de derde editie van de European Industry Summit in Antwerpen, die meer dan 500 bedrijfsleiders uit zowat alle industriesectoren van over heel Europa samenbracht voor een dialoog met de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, Belgisch premier Bart De Wever, Vlaams minister-president Matthias Diependaele en Belgisch vicepremier en minister van Economie David Clarinval.

Ook Duits bondskanselier Friedrich Merz, Frans president Emmanuel Macron, de Nederlandse Minister-President Dick Schoof, Oostenrijks bondskanselier Christian Stocker en de Europese Commissarissen Teresa Ribera, Stéphane Séjourné en Wopke Hoekstra namen deel, wat de politieke urgentie van de nood aan een strategisch industriebeleid onderstreept.